Showing posts with label geri dönüşüm. Show all posts
Showing posts with label geri dönüşüm. Show all posts

12/30/2013

10 Adımda Hayatınızı Güzelleştirin



Kendi halinde bile yeterince karmaşık olan hayatlarımızı biraz daha basitleştirmek, her gün yüzleşmek durumunda kaldığımız zor durumları kolaylaştırmak istemez misiniz? Peki bunları yaparken daha yeşil bir dünyanın tohumlarını atmak nasıl olur? Hem de hiçbir ekstra masrafı olmadan! Masraf yapmayı bırakın, harcamalarınızı azaltmakla kalmayıp sağlığınızı koruyacak, çevrenizle olan iletişiminizi ilerletecek, mutluluğunuza mutluluk ekleyecek değişikliklerden bahsediyorum...

Hayatınıza renk, sağlığınıza sağlık katmak için ilk olarak gün boyunca tükettiğiniz meyve, sebze, ve tahıl miktarını artırabilirsiniz. Bu değişikliğe paralel olarak et ve et ürünlerine daha az yönelebilir; mümkün oldukça organik, işlenmemiş, ve paketlenmemış gıdaları tercih edebilirisiniz.

Aylardır elinizi sürmediğiniz için garaj veya evinizin utunulmuş bir köşesinde toz altında kalan bisikletinize hayat vermenin zamanı çoktan geldi! Kar kış demeden, yaşadığımız alanları keşfetmenin en zevkli yollarından biri bisikletle dolaşmak. Bu doğrultuda, mümkün oldukça araba kullanımınızı azaltabilir, her fırsatta bisikletinize atlayarak hem tanıdık, hem de kaç zamandır görmek istediğiniz yeni yerlerin keyfini çıkarabilirsiniz.

Yerel üretime gereken desteği veriyor musunuz? Ülkemizde yetişmeyen, uzak ülkelerden getirilen egzotik meyve ve sebzeler her gün artan miktarlarda ithal gıdalar tükettiğimizin kanıtı. Süpermaket raflarında gördüğümüz yiyeceklerin çoğu bize ulaşana kadar kilometrelerce mesafe katederek büyük ölçüde karbondioksit emisyonlarına neden oluyor. Bu durum, kendi ülkemizin normal şartlarda bile zor durumda olan çiftçilerini daha da güç bir durumda bırakıyor. Başka ülkelerden gelen yiyecekleri tercih etmek yerine kendi ülkemizde yetişen meyve ve sebzelere yönelmek hem yerel ekonomi ve üreticimize katkı koyar, hem de sera gazlarının atmosferdeki miktarlarinin azalmasına yardımcı olur. Büyüklerimizin büyük emekler sarfederek günümüze kadar getirdikleri geleneksel lezzetlerimizin esas kaynağı olan, ülkemizde yetişen yerel tat ve zanaatların devamlılığını sağlamak için, yerel üreticileri ve oluşturdukları yerel gıda sistemlerini destekleyebilirsiniz.

Doğal kaynaklarımızın sonsuz olmadığının ve dikkatli bir şekilde kullanılmadıkları takdirde bir gün tükeneceklerinin farkında olun! Azalt-yeniden kullan-geri dönüştür anlayışını benimseyerek doğal kaynaklarımızı korumakla kalmaz, neden olduğunuz atık miktarını azaltabilir, aynı zamanda enerji tasarrufu sağlayabilirsiniz. Mutfağınızdaki yiyecek atıklarından kompost hazırlayabilir, evinizde bozulan aletleri tamir edebilir, tekrardan kullanmanın yollarını arayabilirsiniz. Tabii olası bir geri dönüşüm sisteminin ülke ekonomisine ve halkın yaşam standartlarına sağladığı katkıyı da unutmamak gerek.

Gittikçe artan tüketim sevdamızdan vazgeçerek daha mutlu bir hayata doğru düşündüğümüzden çok daha büyük bir adım atabiliriz. Paylaşıma açık, daha az satın alan, kullanılmış eşyaların tekrar kullanımını destekleyen insanlar grubuna katılın. Alışverişte önünüze çıkan tüm ürünler için “acaba gerçekten ihtiyacım var mı?” sorusunu aklınızdan geçirin, cevabın çoğu zaman olumsuz olacağına eminim...

Daha az su ve elektrik harcamak için gereken girişimlerde bulunun. Evlerimizde elektrik ve suyu verimli olarak kullanmak mümkün, ancak gerekli tasarrufu sağlamak için öncelikle alışkanlıklarımızı değiştirmemiz gerekiyor. En basit tasarrufların başında, evdeki tüm lambaları enerji tasarrufu sağlayanlarla değiştirmek geliyor. Soba veya klima gibi kapalı ortamlarda ısıyı ayarlayan aletler çalışırken yalıtımın iyi yapılmış olması ve ısı kaybını önlemek için herhangi bir pencere veya kapının açık bırakılmaması geliyor. Bu yaklaşımlar enerji sarfiyatını yarı yarıya azaltıyor.

Tekrardan kullanımı mümkün ve ambalajı olmayan ürünleri tercih edin. Özellikle plastik şişede satılan sular, pipetler, kağıt mendiller, ve plastik poşetler gibi tek kullanımlık ürünlerden uzak durun. Sadece market alışverişlerimizden elimize ulaşan plastik paket miktarını göz önünde bulundurarak, her gün bu yolla ne kadar plastiğin anlamsız bir şekilde doğaya çöp olarak atılmaya mahkum olduğunun farkına varabilirsiniz. Bu durumun büyük bir sorun teşkil etmesinin esas sebebi, yiyecek artıklarıyla kirlenen plastiğin geri dönüşümü ya da baştan kullanımının zor olması. Özellikle birçok değişik katmandan oluşman meyve suyu kutuları, karton, plastik, ve folyo ambalajlarının geri dönüşümü neredeyse imkansız.

Hayatınızı basitleştirin. Bugün evinizdeki eşyalara bir göz atsanız, büyük bir çoğunluğuna sahip olmadan da yaşayabileceğinizi göreceğinize eminim! Tüketime gereğinden fazla olan ilgimiz, doğal kaynakların kontrolsüz harcanmasından fazla üretime ve başarısız atık yönetimine kadar tüm yaşam zincirimizi olumsuz etkiliyor. Günün sonunda kendimize sormamız gereken sorular var: Bu sonsuz tüketim isteğimiz bizi gerçekten daha mutlu yapıyor mu? Bugün sahip olduğumuz tüm mal mülk, yaşadığımız dünyayı gelecek nesillere bırakmaktan utanacağımız bir hale getirmeye değer mi? Aslında hepimiz derinlerde bir yerlerde, hayattaki gerçek mutluluğun sahip olduğumuz eşyalarda değil; yaşadığımız tecrübeler, sevdiğimiz insanlar ve hayatımızı anlamlı kalan girişimlerimizde saklı olduğunu biliyoruz. Oysa gereksiz şeylere para ve zaman harcamasak sevdiğimiz aktiviteler için daha fazla vaktimiz olacağını göreceğiz! Bunu kendinize hatırlatıp, minimalist bir hayatın getirilerini keşfetmeye başlarsanız, hayatın gerçek tadına varabilirsiniz.

Önceliklerinizi belirleyin ve küçük adımlarla daha sağlıklı ve multu bir hayat için gereken girişimlerde bulunun. Sizi tatmin etmeyen, gerçek anlamda özgür ve mutlu bir hayata katkıda bulunmayan tüm yüklerinizden kurtulun. İlk başlarda sizin için en kolay olan değişiklikleri belirleyin. Zamanla her adımın bir öncekinden daha kolay geldiğini görecek, gittikçe daha da büyük adımlar atmak için kendinize olan güveninizin arttığını farkedeceksiniz.

Son olarak, dünyada yanlız olmadığınızı hatırlayın. Yaptığınız seçimlerin etrafınızdaki canlıları ve dünyayı nasıl etkilediğini düşünün. Çevrenizdeki insanların hayatlarını iyi yönde etkileyen, çevreye zarar vermeyen kararlar almaya özen gösterin. Etrafınızdaki tüm canlılara iyi davranın, çünkü iyilik bulaşıcı. Mutluluk da öyle! Hayatınızdaki insanları mutlu ettikçe kendinizin de mutlu olduğunu göreceksiniz.

Sağlıklı, mutlu, ve özgür yaşamları hedefleyeceğimiz bir 2014 için...

Çise Ünlüer (29 Aralık 2013)
ciseunluer@gmail.com

9/21/2013

Geri Değil İleri Dönüşüm



Doğal kaynakların sonsuz olmadığı ve dikkatli kullanılmadıkları müddetçe yok olacaklarını göz önünde bulundurarak yola çıkan geri dönüşüm girişimi, yeniden değerlendirilme imkanı olan atıkların çeşitli fiziksel ve kimyasal işlemlerden geçirilerek ikincil hammaddeye dönüştürülmesi sonucu tekrar üretim sürecine dahil edilmesini ve bu sayede hammadeye olan ihtiyacın azaltılmasını içeriyor. Başka bir deyişle, herhangi bir şekilde kullanılarak kullanım dışı kalan geri dönüştürülebilir atık malzemelerin çeşitli geri dönüşüm yöntemleri ile hammadde olarak tekrar imalat süreçlerine kazandırılması.

Daha önce birçok kez bahsettiğimiz geri dönüşümün doğaya verdiğimiz zararı azaltmadaki etkisi tartışılmaz. Kullanılmayan eşyaların geri dönüşümüne gelmeden, satın alma eyleminden önce atılacak olan en önemli adım olan “precycling”den de bahsetmiştik. Precycling’e göre alışverişe çıkmadan önce ihtiyacımız olan ürünlerden hangisinin daha az atığa neden olacağını düşünerek işe başlıyoruz. Bu yolda, elde olan opsiyonlardan hangilerinin diğerlerine göre daha az kirlilik yaratarak çevreye olan zararı azalttığını belirlemek, alışverişte plastik torba kullanmamak için yanımızda kendi bez torba veya filemizi götürmek, ve ambalaj atığını en aza indirmek gibi adımlar atılıyor. Genel olarak bir şeyi satın alırken gerçekten ihtiyacımız olup olmadığını iyice tartmak, belki bir gün lazım olur ihtimali ile hayatımızı gereksiz ürünlerle doldurmamak precycling anlayışının temelini oluşturuyor.

Gelelim bugünkü konumuza... Precycling ve geri dönüşüm sürecinin karşılığı olan “recycling”den sonra, Türkçe’de “ileri dönüşüm” olarak geçen “upcycling”i öğrenmemizin vakti geldi de geçiyor bile. Sürdürülebilirlik kavramı ile hayatımıza giren bu üç adım – precycling, recycling, ve upcycling – bir araya geldiği zaman neden olduğumuz atık miktarını sıfırlamak ve doğal kaynaklarımızı korumak mümkün. Gelin, upcycling’i daha yakından tanıyalım...

Upcycling, kullanım sürecinin sonuna geldiğine inandığımız için atılacak durumda olan eşyaların geri dönüşüm yerine, orjinal amaçlarından farklı bir şekilde yeniden düzenlenip, çevreye zarar vermeden değer kazandırılarak tekrar kullanıma koyulmasını içeriyor. Upcycling’i geri dönüşümden farklı kılan en büyük özelliği, işlem sonrası elde edilen eşyaların kalitesinin, en az orjinal eşyanın kalitesi kadar yüksek olması. Oysa geri dönüşüm sonrası elde edilen çoğu eşya, başta kullanılan malzemeler kadar kaliteli değildir.

Örneğin, geri dönüştürülen plastik şişeler, bu işlem boyunca plastiğin içine kimysalların sızma riskinden dolayı bir sonraki kullanımlarında genellikle yiyecek ve içecek saklamada kullanılan plastik olarak değil, insan sağlığı açısından daha az teklikeli amaçlar için kullanılırlar. Ancak geri dönüşüm, bu malzemelerin eninde sonunda atık olmasını engellemek yerine, kaçınılmaz sona varmadan sadece aradaki zamanı uzatır.

Eskiyen kıyafetlerin toz bezi yapılması ve çalışma yerlerinde kullanılan beyaz kağıtların tuvalet kağıdına dönüştürülmesi işlemlerinin ortak noktası nedir? Kullanılmış eşyaların yeniden amaçlandırma yolunda daha az kalitede olan ürünlere dönüştürülmeleri! “Downcyling” adı verilen ve dönüştürülen eşyaların hızlı bir şekilde atık olmasını engelleyemediği için çok da tercih görmeyen bu işleminin tam tersi olan upcycling, malzemenin sonraki kullanımı için kalitesini bozmadan kullanıma sunduğu için atık olmasını da tamamen engelliyor.

Eşyaların karakteristik değeri bozulmadan farklı amaçlar için kullanılarak değer kazanmasına en güzel örnekler eski lastiklerin yaşam alanlarında yeşilliği sağlamada saksı olarak kullanılması, eski şarap şişesi mantarlarının yapıştırılarak banyo halısı yapılması, ve daha nice atık gıda paketlerinin vazodan çerçeveye kadar geniş bir yelpazesi olan dekoratif ürünlere ve mobilyalara dönüştürülmesi...

Bu alanda başarı gösteren şirketlerden TerraCycle, Amerika ve Avrupa’dan sonra şimdi Türkiye’de atıkları toplayarak sadece çevre bilincinin yayılmasını sağlamıyor, aynı zamanda atıkların ileri dönüşümünü mümkün kılarak insan nüfusunun artışı ile paralel olarak artan tüketimin doğa üzerindeki zararını azaltıyor. Atıkların doğada kendiliğinden bulunan bir oluşum değil, insanlar tarafından üretildiğini vurgulayan TerraCycle’a göre atık fikri üç adımda ortadan kaldırılabilir: Atıkların seçimi, toplanıp gönderilmeleri, toplanan atıklardan çözüm ve fayda üretimi. Çeşitli yiyecek ve içecek paketlerinden diş fırçası, diş macunu tüpü, diş macunu kapağı, ve diş ipi kutusu gibi ağız bakım ürünü atıklarına kadar herşeyi kabul eden şirkete, terracycle.com.tr adresinden üye olarak nakliye masrafları da dahil olmak üzere herhangi bir ücret ödemeden atık göndermek mümkün.

Özellikle geri dönüşümün tam anlamıya gerçekleşmediği ve çöp toplama sıkıntılarının sıklıkla yaşandığı ülkemizde, yaşadığınız alanlardaki çöp fikrini tamamı ile ortadan kaldırmak istiyorsanız, ileri dönüşüm girişimleri ile kendi çözümlerinizi yaratabilirsiniz! Malzeme, yani çöp hazır, tek ihtiyacınız olan biraz yaratıcılık! Onun için de internetten yararlanabilir, birbirinden zevkli ürünlerin yaratıcısı olabilrsiniz...


Çise Ünlüer (22 Eylül 2013)
ciseunluer@gmail.com

7/29/2013

Yeşil Bir Tatile Hazır mısınız?



Sıcak havanın varlığını hissettirdiği yaz aylarında, günlük hayatın sorumluluklarından kısa da olsa uzaklaşmak veya uzunca bir tatil için yola çıktığınızda hem kendinizin hem de geride kalan evinizin kendi başına çevreye zarar vermediğinden nasıl emin olabilirsiniz? Gelin, birkaç basit adımla, tatile giderken arkanızda nasıl “yeşil” bir ev bırakabileceğinize ve doğayla uyumlu tatil yapmanın yöntemlerine bakalım...

Evinizin siz uzaktayken arkanızdan sizin adınıza enerji harcamaya devam ederek hem doğaya hem de cebinize zarar vermesini istemezsiniz değil mi? Yola çıkmadan yapılması gerekenlerin en başında, gereksiz enerji sarfiyatının önüne geçmek için lambalar, bilgisayar ekranları, ve su ısıtıcıları da dahil olmak üzere tüm elektrik ve gazlı aletlerin tamamı ile kapalı olduğundan emin olmak geliyor. Bu noktada, esas kaynağından, yani duvardan kapatılmamış ekran ve benzeri aletlerin elektrik tüketmeye devam ettiğini hatırlatmakta yarar var.

Gidilecek yere ulaşım, tatil planlamasının önemli unsurlarındadır. Özellikle ülke içinde bir noktayı tercih ettiyseniz, aileniz, arkadaş çevreniz, çalışma arkadaşlarınız ve komşularınız dahil olmak üzere, gideceğiniz yere veya yakınlarına seyahat etmeyi planlayan tanıdıklarınızla araba paylaşabilir, gereksiz yakıt kullanımının önüne geçebilirsiniz. Ulaşımdan bahsetmişken, yeni bir yeri keşfetmenin en güzel yolunun yürüyerek olduğunu unutmadan, gittiğiniz yerde yürüyüş ve bisiklet gibi doğa dostu araçları tercih ederek hem ulaşımınızı eğlenceli bir hale getirebilir, hem de çevreye zarar vermemiş olursunuz.

Evinizdeki tüm fişleri kapadınız ve mümkün olan en doğa dostu ulaşım metodunu kullanarak gönül rahatlığıyla tatilinizi yapacağınız noktaya vardınız. Plastik poşetlerden tek kullanımlık kaplara, özellikle tatilde ne kadar daha fazla atığa neden olduğumuzun farkında mısınız? Yanınızda tekrar tekrar kullanılabilen ve hiç ağırlığı olmayan çantalarınızı getirerek bunun önüne geçebilirsiniz. Tatil boyunca aldığınız eşyaların pakletlemelerinin çoğu zaman geri dönüştürülebilir olduğunu unutmayın. Özellikle yurtdışında sıkla görebileceğiniz geri dönüşüm noktalarına bu atıkları türlerine göre ayırarak bırakabilir, geri dönüşümlerine katkıda bulunabilirsiniz.

Kültürümüzün de bir parçası olan hediye vermek, çoğu zaman tatil sonu eve dönüş yaklaştıkça akıllarda “acaba tanıdıklara ne hediye geri götürsem” sorusunun belirmesine ve bir telaşla, gerekli gereksiz bir hediye arayışına düşülmesine neden olur. Gittiğiniz yerlerden sevdiklerinize birkaç gün içerisinde heyecanı geçecek ve çok da bir fonksiyonu olmayan süs eşyaları almak yerine daha kullanışlı ve dayanıklı hediyelere yönelebilirsiniz. Bu noktada, piller ve özellikle de tek kullanımlı piller ile çalışan aletlerden uzak durmakta yarar var. Hediye arayışı boyunca çevre dostu ürünleri tercih ederek hem çevreye, hem de geleceğe yatırım yapmış olursunuz. Aldığınız ürünleri yeni hediye kağıtlarına sarmak yerine, gittiğiniz yerin geziniz boyunca yararlandığınız kullanılmış bir haritasına, ya da o bölgedeki yerli ürün ve alışkanlıkları anlatan broşürlere sarabilir, hem yaratıcılığınızı hem de çevreye olan duyarlılığınızı gösterebilirsiniz!

Tatilden geri döndüğünüzde evinizi iyice havalandırarak siz uzaktayken eve sinen toz ve benzeri kirlilikten arındırabilirsiniz. Sadece eve geri dönüşünüzde değil tatil boyunca da kullandığınız kişisel bakım ve temizlik ürünlerinin mümkün oldukça kimyasallardan arınmış ve doğa dostu olduğundan emin olmak sağlığınıza iyi gelecek. Dolabınızda duran biraz karbonat veya sirkeyi kullanarak evde hazırlayabileceğiniz temizlik ürünleriyle harikalar yaratabileceğinizi unutmayın.

Ve gerçekten dinlenmek, günlük hayttan biraz olsun uzaklaşmak istiyorsanız, cep telefonu ve bilgisayar dahil tüm elektronik aletleri yanınızda getirip getirmemeyi bir kez daha düşünün! Acil durumlar dışında, hayatınızı saran bu elektroniklere düşündüğünüz kadar ihtiyacınız olmadığını göreceğinize eminim...


Çise Ünlüer (28 Temmuz 2013)
ciseunluer@gmail.com

6/22/2013

Pozitif Su ve Barışçıl Güneş



Özellikle son yıllardaki kontrolsüz kullanım sonucu neredeyse son damlasına kadar tükettiğimiz doğal kaynaklarımız azaldıkça, geleceğe aydınlıkla bakabilme seçeneğimiz de gittikçe ortadan kalkıyor. Yakın zamanda eksikliğini yaşayacağımız tartışmasız en önemli kaynak: su. Dünyanın birçok yeri gibi su sıkıntısı yaşayan Hindistan’ın Teknoloji Enstitüsü’nde görev yapan araştırmacılar, bu soruna bir nevi çözüm olabilecek bir buluşa imza attı. Gümüş nano parçalarının bir araya gelmesi ile oluşturdukları alüminyum alaşımlı filtrenin, Hindistan dahil olmak üzere dünyanın her noktasında içilebilir düzeyde temiz su elde etmek için kullanılabilmesi bekleniyor.

Su ile temas boyunca nano parçacıkların oksidize olmasıyla meydana gelen iyonlar, suda bulunan türlü virüs ve bakterileri ortadan kaldırırken, kurşun ve arsenik de dahil olmak üzere farklı kimyasalları nötrleştirebiliyor. İki dolar gibi düşük bir maliyete sunulan 120 gram ağırlığındaki bu filtre, bir aileye bir yıl boyunca tasarımcısı tarafından “positif su” olarak tanımlanan temiz içme suyu sunabiliyor. Esas olarak yoğun nüfuslu ülkeler için tasarlanan ürünün içerdiği nano parçacıkların üretiminde 1 litre su kullanılırken, her bir üründen 500 litre temiz su elde edilebiliyor.

Gelelim dünyadaki yenilenebilir enerji haberlerine. Bugün konumuz, çevre ve sağlığımızı olumsuz etkileyen kömür ve petrol gibi fosil yakıtların gayet kısa  ömürlü olduklarının kabüllenilmesiyle gittikçe artan bir ilgi gören yenilenebilir enerji türleri arasında en güçlü kaynak olan güneş. Diğer yenilenebilir enerji türleri gibi güneş enerjisi, zararlı gaz salınımlarını ortadan kaldırması ve küresel ısınmanın yavaşlatılmasına aktif olarak katkıda bulunmasını yanında, uygun olan her çatıya ve zemine kurulabildiği için büyük rağbet görüyor. Bugüne kadar hep Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin güneş enerjisi kullanımında lider pozisyonda olmasına alıştık. Ancak tüm dünyaya sağladığı üretim hizmetleri ile ekonomisi gittikçe büyüyen Çin başta olmak üzere farklı Asya ülkelerinin yenilenebilir enerji alanındaki girişimleri de göz ardı edilecek cinsten değil.

Avrupa geneline kısaca bakacak olursak, Almanya, ülke genelinde evlerin damlarına kurulan 8 GW kapasitedeki güneş panelleri ile dünyada güneş enerjisinde lider pozisyonunda. Avrupa Güneş Pili (Fotovoltaik) Sanayi Birliği (EPIA)’nin verilerine göre 2012 yılında 70 GW miktarında sağlanan güneş kaynaklı enerjinin 12 GW’si son yıl kurulan güneş enerjisi sistemlerinden elde edildi. Bu girişimle rüzgar ve doğal gaz gibi kaynaklardan üretilen enerji miktarını geçen güneş kaynaklı enerji miktarının, 2013 yılında kurulacak ve 28-47 GW arası enerji üretme kapasitesindeki yeni güneş enerjisi santralleri ile daha da artması bekleniyor.

Öte yandan bu alanda çok da geri kalmayan Çin ve geçen yıla oranla beş katına çıkan güneş enerjisi üretimi ile Hindistan gibi Asya ülkeleri, gittikçe artan güneş enerjisi kullanımı ile geleceğin yenilenebilir enerjide olduğunu onaylıyor. Artan rağbette  gittikçe düşen maliyetlerin rolü büyük. Örneğin, hiçbir zaman çok da güneş almayan Almanya’da 1990’ların başlarında 1 Euro’ya mal olan 1 kW’lık güneş enerjisi, bugün 10 cent’den de daha düşük miktarlara elde ediliyor. Düşük maliyetlerle doğru orantılı olarak dünyadaki toplam güneş enerjisi panellerinin, zamanla geliştirilen ileri üretim teknikleri ve verimli teknolojiler sayesinde 2015 yılına kadar bugünkü sayısının iki katına çıkması bekleniyor.

Artan güneş talebinde büyük rol oynayan ülkelerden bir diğeri Türkiye. Her ne kadar ülkede baş gösteren düzensizlik ve karmaşık bürokrasi yatırımcıları zorlasa da, Türkiye avantajlı coğrafi konumu sayesinde verimli güneş enerjisi kaynaklarına sahip. Gereken yasal düzenlemelerin yapılması ve bu alandaki belirsizliklerin ortadan kaldırılması ile Konya’da kurulan ilk büyük Güneş Enerjisi Santrali (GES) gibi benzeri yatırımların sayısının artması kaçınılmaz. Öngörülen büyüme oranı gerçekleşirse, güneş enerjisinin binlerce insana iş fırsatları yaratacağı ve bu kaynaktan yararlanmayı bilen ülkelerin ekonomilerine büyük katkı koyacağına kesin gözle bakılıyor.

Bu alanda yatırım yapmak isteyenler birçok farklı nedenden avantajlı konumda. İlk olarak, güneş kaynaklı kendi elektriğini üreten işletmeler, bu süreç boyunca piyasadaki elektrik fiyat artışından etkilenmeyecek. Kullanıldıkları süre boyunca duman veya ses gibi kirliliklere neden olmayan ve kurulduktan sonra da nerdeyse hiç bakım istemeyen fotovoltaik paneller, yağmur suyu ile bile temizlenecek kadar pratik ve sorunsuz bir kullanım sunuyor. Bugün bilinen diğer enerji üretim sistemlerine göre çok daha hızlı bir şekilde kurulmalarının yanında, avaraj 30 senelik kullanım ömrü sunan paneller, kullanım sonrası parçacıklarına ayrılarak geri dönüşümlü bir şekilde yeni panellerin üretiminde de kullanılabildiklerinden gayet çevre dostu. Üstelik bu kaynaktan yararlanan çalışma yerleri, yenilenebilir enerji kaynaklarını tercih ederek kullanmadıkları karbon salım haklarını sertifikalandırarak hava yolları gibi karbon kredisi almak isteyecek olan türlü şirketlere satabilecek, ve bu şekikde de ayrı bir gelir elde edebilecek.

Güneş enerjisinin tüm bunların üstünde gelen en önemli özelliğini unutmamak gerek... Yıllardır birçok masum insanın sonunu getiren petrol, doğal gaz, kömür, ve nükleer enerji kaynaklarından farklı olarak güneş enerjisi, tamamı ile barışçıl!


Çise Ünlüer (23 Haziran 2013)
ciseunluer@gmail.com

6/08/2013

Daha iyi bir dünya için: Precycling



Daha önce birçok kez bahsettiğimiz geri dönüşümün doğaya verdiğimiz zararı azaltmaktaki etkisi tartışılmaz. Bugün konumuz, kullanılmayan eşyaların geri dönüşümüne gelmeden önce atılacak olan en önemli adım: precycling.

İngilizce’de “recycling” olarak geçen geri dönüşümün aksine “precycling”, satın alma eyleminden önce gerçekleşiyor. Örneğin alışverişe çıkmadan önce ihtiyacınız olan ürünlerden hangisinin daha az atığa neden olacağını düşünerek işe başlıyorsunuz. Elde olan opsiyonlardan hangileri diğerlerine göre daha az kirlilik yaratarak çevreye olan zararını azaltıyor?

Bu durumda verilecek en iyi örneklerden biri pet şişe kullanımı! Dünyada her gün milyonlarca tek kullanımlık plastik şişe doğaya bırakılıyor! Precycling anlayışını benimseyerek, market raflarında duran plastik şişelere yerleştirilmiş içecekler ve diğer her türlü tek kullanımlık paketlemeyle donatılmış ürünlerden uzak durabilirsiniz. Evinizden çıkan atık miktarını azaltarak hem yaşam alanlarınızda gereksiz çöp yığınlarının birikmesinin önüne geçebilir, hem de çevreye düşündüğünüzden çok daha büyük bir yardımda bulunabilirsiniz. Gelin, bu alanda alabileceğiniz birkaç basit önleme yakından bakalım...

Market alışverişine çıkacağınızda, yanınızda götüreceğiniz bez torbalar veya filelerle, gereksiz plastik poşet kullanımı ile gelen kirliliğin engellenebileceğini biliyorsunuz. Bunu daha pratik hale getirmek için her gün yanınızda taşıdığınız çantanızın içine birkaç tane katlanabilen bez torba yerleştirebilir, her zaman yanınızda yeterli miktarda olduğundan emin olabilirsiniz.

Bez torbalarınızı aldınız, markete geldiniz. Nelere ihtiyacınız var önceden belirleyerek hem zaman kazanır, hem de sadece gerçekten kullanacağınız ürünleri alarak gereksiz tüketimden uzak durabilirsiniz. Süpermarket raflarında gördüğünüz ürünlerin çoğu bize ulaşana kadar kilometrelerce mesafe yol alıyor. Ülkemizde yetişmeyen ve uzak ülkelerden getirilen egzotik meyve ve sebzeler her gün artan miktarlarda ithal gıdalar tükettiğimizin kanıtı. Bu durum, kendi ülkemizin normal şartlarda bile zor durumda olan çiftçilerini daha da güç bir durumda bırakmakla kalmıyor, bu gıdaların ülkemize gelmek için uzun mesafeler aşması karbondioksit emisyonlarını büyük ölçüde artırıyor. Başka ülkelerden gelen yiyecekleri tercih etmek yerine kendi ülkemizde yetişen meyve ve sebzelere yönelmek hem yerel ekonomi ve üreticimize katkı koyar hem de sera gazlarının atmosferdeki miktarlarinin azalmasına yardımcı olur.

Artık süpermarkette nereye elinizi atsanız tüketiciye ambalajlanmış şekilde sunulan ürünlerle karşılaşıyorsunuz. Sadece market alışverişlerinizden topladığınız plastik paket miktarını göz önünde bulundurarak, her gün bu yolla ne kadar plastiğin anlamsız bir şekilde doğaya çöp olarak atıldığını görebilirsiniz. Bu durumun büyük bir sorun teşkil etmesinin esas sebebi, yiyecek artıklarıyla kirlenen plastiğin geri dönüşümü ya da baştan kullanımının zor olması. Bunun en iyi örneklerinden biri, karton, plastik, ve folyo olmak üzere birkaç değişik katmandan oluşan meyve suyu kutuları. Bunun gibi değişik maddelerin bir araya gelmesi ile oluşan ambalajların geri dönüşümü neredeyse imkansız.

Peki büyük bir işlevi olmadığı halde ısrarla kullanılan ambalajların bu kadar yaygın olmalarının esas sebebi nedir? Ne yazık ki tüketicinin gözünü boyamaktan daha ileri gitmeyen bu gereksiz girişim için hepimiz aldığımız ürünün fiyatına eklenmiş ekstra ücretler ödüyoruz. Özellikle geri dönüşüm sistemlerinin tam anlamı ile oturmadığı ülkemizde, bir ürünü kullandıktan sonra ambalajını çöpe atmaktan başka bir seçeneğimiz olmadığını düşünecek olursak, precycling’in bizim için bir o kadar daha önemli olduğunu anlayabiliriz!

Bu durumu düzeltmek için, temizlik ve bakım için kullandığınız şampuan, deterjan, ve tuvalet kağıdı gibi kısa zamanda bozulmayacak olan ürünleri mümkün oldukça büyük paketlerde alarak ambalaj atığınızı azaltabilirsiniz. Kuruyemiş gibi açıkta satılan ürünleri satın alacaksanız yanınızda kendi kabınızı götürebilirsiniz. Genel olarak ambalajlanmamış ürünlere yönelebilir, üreticileri daha hafif ve ince ambalajlar kullanmaya teşvik edebilir, ve bu yolda hassasiyet gösteren firmaları destekleyebiliriz!

Precycling mantığını hediye alıp vermede de kullanabilirsiniz. Önceden kullanılmış hediye paketlerini saklayıp tekrardan kullanmak, ya da bir hediyeyi başka bir hediyenin içine yerleştirmek gibi. Mesela ülkemizde hazırlanan ahşap kutu ve benzeri el işlerine adlığınız hediyeyi yerleştirebilir, bu şekilde güzel bir paketleme hazırlayabilirsiniz. Bu yolda edinebileceğiniz bir başka alışkanlık da her gün kağıt gazete ve dergiler almak yerine bu kaynakları internetten takip etmek.

Genel olarak bir şeyi satın alırken gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını iyice tartmak, belki bir gün lazım olur ihtimali ile hayatınızı gereksiz ürünlerle doldurmamak precycling anlayışının temelini oluşturuyor. Geri dönüşümün ilk ve en önemli adımı olan precycling sayesinde neden olduğumuz atık miktarının azalmasına katkı koyabilir, doğanın gereksiz yere kirletilmesini engelleyebiliriz.


Çise Ünlüer (2 Haziran 2013)
ciseunluer@gmail.com

 
YEŞİLE DÖNÜŞ | ÇİSE ÜNLÜER | GREEN IT